Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych określa dokładnie, jakie czynności cywilnoprawne podlegają temu podatkowi. Są to np. umowa sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych, umowa dożywocia czy też ustanowienie hipoteki. Jednak w przypadkach określonych w art. 11 tej ustawy podatnik może ubiegać się o zwrot uiszczonego podatku.

Podatek podlega zwrotowi, jeżeli:

• uchylone zostały skutki oświadczenia woli (jest to tzw. nieważność względna);
• nie spełnił się warunek zawieszający, od którego uzależniono wykonanie czynności cywilnoprawnej;
• podwyższenie kapitału spółki nie zostanie zarejestrowane lub zostanie zarejestrowane w wysokości niższej niż określona w uchwale- w części stanowiącej różnicę między podatkiem zapłaconym i podatkiem należnym od podwyższenia kapitału ujawnionego w rejestrze przedsiębiorców;
• nie dokonano wpisu hipoteki do księgi wieczystej.

Nieważność względna to sytuacja, w której czynność prawna jest dotknięta wadą oświadczenia woli jednej ze stron. Chodzi tu o działanie pod wpływem błędu, podstępu czy też groźby bezprawnej. Jeżeli czynność prawna jest obarczona jedną z tych wad, to strona może uchylić się od jej skutków prawnych poprzez złożenie oświadczenia na piśmie drugiej stronie. Jest to konieczne z tego względu, że czynność ta uważana jest od początku za ważną i dopiero wskazanie takiej wady powoduje jej nieważność.

Uprawnienie do uchylenia się wygasa:

• w razie błędu (dotyczy to też podstępu)- z upływem roku od jego wykrycia;